Browar Sielecki

Browar Sielecki w 1919
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Siedziba

Sosnowiec

Data założenia

1825

Data zamknięcia

1976

Dane adresowe
ul. Browarna
Położenie na mapie Sosnowca
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa śląskiego
50°17′18,0″N 19°08′45,6″E/50,288333 19,146000

Browar Sielecki – pierwszy browar na terenie dzisiejszego Sosnowca, założony w 1825 roku.

Zlokalizowany był przy ulicy Browarnej, należał do majątku Modrzejów-Sielce i produkował systemem bardzo prymitywnym, ręcznym piwo ciemne. Browar ten czynny był do lat 70. XIX w. Po jego likwidacji w 1882 r. na terenie wsi Sielec (od 1902 r. dzielnica Sosnowca), należącej wówczas do Jana hr. Renarda został zbudowany nowy browar parowy ze słodownią. Z tego powodu pierwsza nazwa zakładu brzmi Browar Parowy Sielce (ew. Browar Dóbr Sielce). Początkowo browar został wydzierżawiony firmie Kuźnicky i S-ka w Sosnowcu, lecz po upływie terminu dzierżawy (przed 1895 r.) wrócił w posiadanie Towarzystwa Przemysłowo-Górniczego "Hrabia Renard" (inna spotykana nazwa to Gwarectwo "Hrabia Renard") utworzonego w 1884 r. po śmierci hr. Renarda. Browar w 1904 r. został uzupełniony urządzeniem do fabrykacji sztucznego lodu. Gwarectwo zarządzało zakładem do wybuchu II wojny światowej będąc także w tym okresie właścicielem m.in. Kopalni Węgla Kamiennego "Renard" oraz Walcowni Rur i Żelaza. Z tego też powodu znakiem firmowym, który utrzymał się do późnych lat trzydziestych była hrabiowska korona.

Od początku swego istnienia browar był zakładem o znaczeniu ponadlokalnym, o czym świadczyły:

  • posiadanie przez browar własnej bocznicy kolejowej i specjalistycznych wagonów do przewozu piwa,
  • produkcja kilku gatunków piw jasnych i ciemnych o nazwach: Sieleckie, Pilzeńskie, Monachijskie, Obstalunkowe, Zdrój Sielecki, Leczniczo-Słodowe, rozlewanych do butelek,
  • wielkość produkcji, która początkowo wynosiła 24 tys. wiader = 2,9 tys. hl (1884) natomiast już pod koniec XIX wieku przekraczała 100 tys. wiader (1895-120 tys. wiader = 14,4 tys. hl, 1899-188 tys. wiader = 22,6 tys. hl); część ówczesnej produkcji przeznaczona była na rynek warszawski, o czym informowały liczne zamieszczane w stołecznej prasie reklamy,
  • posiadanie wielu składów firmowych, tak w okolicy browaru (Będzin, Poręba, Zawiercie, Dąbrowa, Sosnowice, Olkusz), jak i w znacznej odległości (Częstochowa, Pionki, Kraków, Warszawa); ten ostatni przyczynił się do znacznych strat, a spowodowane one były faktem, iż piwo przybywało do Warszawy stale mętne (długi transport kolejowy)
  • dbanie o korzystny wizerunek browaru poprzez produkcję materiałów reklamowych w postaci szkła firmowego, reklam ściennych, podkładek pod kufle (tzw. wafle).

W okresie międzywojennym wielkość produkcji stawiała browar w Sosnowcu w szeregu średnich zakładów piwowarskich (w 1930 r. produkcja wynosiła ok. 10 000 hektolitrów, a w 1938 r. 15 000 hektolitrów rocznie). W okresie okupacji hitlerowskiej browar w przeciwieństwie do innych zakładów z branży piwowarskiej, został zmodernizowany (przebudowa kadzi fermentacyjnych i tanków leżakowych). Produkowano wówczas piwa o nazwie: Einfachbier, Lagerbier, Malzbier, Renard Bier, a pełna nazwa brzmiała Braurerei der Gewerkschaft Graf Renard Sosnowitz.

Po II wojnie światowej browar "Renard" w Sosnowcu niezwłocznie podjął produkcję, a niewątpliwą ciekawostką jest fakt, iż w latach 1945-1949 zakład podlegał kopalni "Hr. Renard" (był częścią tej kopalni). W tym też okresie, lub pod koniec lat trzydziestych pojawił się nowy znak firmowy, którym były skrzyżowane oskardy (symbol górnictwa) stanowiące jeden z motywów etykiet naklejanych w tym czasie na butelki z piwem Sieleckim i Słodowym. Przez krótki okres na początku lat pięćdziesiątych browar podlegał Państwowemu Zjednoczeniu Przemysłu Fermentacyjnego w Zabrzu, a przez następne 16 lat do 1967 r. Będzińskim Zakładom Piwowarsko-Słodowniczym. Okres ten cechował się również największymi inwestycjami powojennymi realizowanymi w latach 1960-1965, oraz trzecią i ostatnią zmianą znaku firmowego, którym od 1951 r. była lampka-karbidówka górnicza. W latach 1967-1975 browar podlegał Tyskim Zakładom Piwowarskim, a w latach 1975-1976 Zakładom Piwowarskim w Zabrzu.

W 1976 r. browar zlikwidowano, mimo iż w latach 1972-1974 prowadzona była modernizacja zakładu. W całym okresie powojennym browar produkował trzy gatunki piwa, jasne o ekstraktywności 9° i 12° oraz ciemne 11°. Od 1960 r. browar produkował jedynie piwo jasne 12°. Produkcja piwa w okresie powojennym miała tendencję wzrostową, podobnie jak produkcja słodu i zatrudnienie. Rynek zbytu browaru obejmował obszar miast: Sosnowiec, Czeladź, Piekary Śląskie, Tarnowskie Góry oraz dzisiejsze powiaty: będziński, zawierciański, myszkowski i olkuski, a piwo cieszyło się dobrą marką. Przyczyną likwidacji browaru zlokalizowanego nieco na uboczu, była planowana rozbudowa Huty "Buczka", do której jednak nie doszło, w związku z czym po browarze został tylko pusty plac, do dzisiaj niezagospodarowany.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.