Brodzic
Typ herbu

szlachecki

Alternatywne nazwy

Broda, Brodzicz, Trzy Krzyże

Pierwsza wzmianka

1444 (pieczęć), 1414 (zapis)

Brodzic (Broda, Brodzicz, Trzy Krzyże) – polski herb szlachecki. Występował głównie w Wielkopolsce i na Mazowszu.

Herb został wymieniony przez Długosza, o Brodzicach stwierdził Genus Polonicum providum et in Masovia propagatum. Niesiecki jako klejnotnych tego herbu wymienia zaledwie 12 rodzin: Bonikowski, Kliczewski, Kunecki, Kurzątkowski, Łącki, Mojecki, Pilitowski, Radomski, Radzimiński, Sieromski, Zawadzki, Żochowski.

  • Początki tego herbu zdaniem Paprockiego sięgają rządów Króla Polski Kazimierza Mnicha, gdy wiódł wojnę z tyranem Maslauem sprzymieżonym z Jadźwingami, jeden Polski Junak dał wielkie dowody męstwa swego. Mężnie się we wszystkich okazjach wsławił Pańskiego boku strzegąc. Za te zasługi został obdarowany licznymi dobrami na Mazowszu i herbem Brodzic. Wydarzenia zdaniem ks. Rutki miały miejsce w 1038 r. Paprocki wspomina, że widział na liście fundacji Kościoła Płockiego w r. 1106 trzech braci rodzonych hrabiów de Brody – Wszebora, Swentosława i Krystyna, którzy to dziesięcinę z dóbr swoich temu kościołowi zapisali. Dawniej wokół miasteczka Płońsko, a wcześniej wsi, liczne mieli posesje Brodzicowie. Brodziców cechowała również nienawiść do Prusów.

Opis herbu

Opis herbu Brodzic z herbarza "Orbis Poloni"

W polu czerwonym trzy złote krzyże, zaćwieczone na takiejż toczenicy w rosochę. W klejnocie pięć piór strusich.

W polu czerwonem trzy krzyże złote, dwa ku górnym kątom tarczy, trzeci zaś prosto na dół, ze złotej obręczy wychodzące. W szczycie hełmu pięć piór strusich.

Najwcześniejsze wzmianki

Zapis z 1414 roku, pieczęć z 1444.

Herbowni

Listę herbownych sporządzono na podstawie klasycznych i współczesnych herbarzy.

Baranowski, Bartoszewicz, Bilina, Blum, Bońkowski, Bonisławski, Boniuszko, Bońkowski, Borodzic, Borodzicz, Brodzic, Brodzicki, Brodzicz, Brodziński, Brodzki, Brzezieński, Brzeziński, Bunin, Ciołko, Dąbrówka, Dobrzycki, Dobszewicz, Dolanowski, Dubowski, Dybowski, Dylewski, Frąckiewicz, Fronckiewicz, Gąsiorowski, Janczewski, Jeżewski, Kapleński, Kapliński, Kazanowicz, Kliczewski, Kluczewski, Koniecki, Kosianowicz, Krzynowłocki, Krzynowłoski, Kuczkrajowski, Kulwicki, Kulwiec, Kunecki, Kuniecki, Kurządkowski, Kurzątkowski, Kuszelewski, Lewandowski, Lipiński, Łącki, Łoski, Majewski, Milański, Milkint, Miłocki, Modelski, Mojecki, Mojek, Mrokowski, Noiszewski, Nojszewski, Noyszewski, Olszewski, Ostrzykowski, Padewski, Pilitowski, Pilityński, Piltowski, Piński, Podhorski, Pogorzelski, Pokutyński, Politowski, Poluchowski, Przewłocki, Radomiski, Radomski, Radzanowski, Radzimiński, Radzymiński, Regulski, Rzym, Rzymski, Siermoski, Sieromski, Sinciłło, Sinciło, Siromski, Siuciłło, Socha, Suroż, Suskrajowski, Suskrojowski, Szczutowski, Talibski, Talipski, Tyborowski, Wosiński, Wroczeński, Wroczyński, Zaborski, Zachajżewicz, Zacharkiewicz, Zawacki, Zawadzki, Zawałowski, Zochowski, Żochowski, Żublewski.

Znani herbowni

  • Cyprian Żochowski – ur. około 1635, zm. 1693 – metropolita kijowski, halicki i całej Rusi, arcybiskup połocki, witebski, mścisławski, orszański, archimandryta dermański, dubieński i św. Krzyża.
  • Wacław Lipiński – ur. 1882, zm. 1931 w Pernitz – ukraiński polityk polskiego pochodzenia, historyk, socjolog, publicysta, teoretyk i czołowy przedstawiciel ukraińskiego konserwatyzmu.
  • Stanisław Żochowski – ur. 1908, zm. 1999 w Brisbane – żołnierz i oficer Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej, major Narodowych Sił Zbrojnych i pułkownik Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, pisarz emigracyjny.

Odmiany herbu

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Nazwy oboczne i występowanie za: Alfred Znamierowski: Herbarz rodowy. Warszawa: Świat Książki, 2004, s. 134. ISBN 83-7391-166-9.
  2. 1 2 Jan Nep. Bobrowicz: Herbarz Polski Kaspra Niesieckiego S.J. powiększony dodatkami zpoźniejszych autorów, rękopisów, dowodów urzędowych (Tom I-X). Lipsk: BREITKOPF i HӔRTEL, 1839-1846.
  3. ↑ Szymonf Okolski: Orbis Poloni. Kraków: 1642, s. 79-82.
  4. ↑ Лукомским В.К. и Тройницким С.Н.: Гербовника дворянских родов Царства Польского. 1850-10-10. s. 100-105. [dostęp 2014-01-05].
  5. ↑ Bartosz Paprocki: Herby rycerstwa polskiego. Kraków: Kazimierz Józef Turowski, 1584.
  6. ↑ Tadeusz Gajl: HERBARZ POLSKI. [dostęp 2014-08-22].

Bibliografia

  • Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007. ISBN 978-83-60597-10-1.
  • Kazimierz Józef Turowski: Herbarz rycerstwa polskiego. Przez Bartosza Paprockiego zebrane i wydane r. p. 1584.. kraków: Biblioteka Polska, 1858.
  • Elżbieta Sączys: Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836-1861.. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2007. ISBN 83-7181-145-4.

Linki zewnętrzne


This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.