Błonka zwodnicza (Athelia decipiens (Höhn. & Litsch.) J. Erikss.) – gatunek grzybów z rodziny błonkowatych (Atheliaceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Athelia, Atheliaceae, Atheliales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Takson ten w 1908 roku opisali Franz Xaver Rudolf von Höhnel i Viktor Litschauer, nadając mu nazwę Corticium decipiens. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1958 r. John Eriksson.

Synonimy:

• Athelia caucasica Parmasto 1968
• Corticium decipiens Höhn. & Litsch. 1908.

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.

Morfologia

Na podłożu tworzy cienką i kruchą błonkę o barwie od białej do białoszarej, łatwo oddzielającą się, w stanie suchym popękaną. Hymenium bardzo cienkie, nieciągłe. Subikulum delikatne, pajęczynowate, w niektórych miejscach tak niepozorne, że hymenium wydaje się wyrastać bezpośrednio z podłoża.

System strzępkowy monomityczny. Wszystkie strzępki bez sprzążek. Strzępki subikulum proste, septowane, cienko- do średnio grubościenne, często inkrustowane, z licznymi odgałęzieniami pod kątem prostym. Brak cystyd. Podstawki w euhymenium wyrastające kandelabrowato, zwarte, maczugowate, 10–25 × 6–8 µm, 4-sterygmowe, z przegrodą w podstawie. Bazydiospory podłużne do elipsoidalnych, szkliste, gładkie, nieamyloidalne (4–)5–8 × 4–5,5 µm, z małym, ale widocznym wierzchołkiem. W acetokarminie jądra są łatwo widoczne. Strzępki i bazydiole są dikariotyczne, zarodniki monokariotyczne.

Występowanie i siedlisko

Znane jest występowanie błonki zwodniczej w Ameryce Północnej, Europie, Azji, oraz na Nowej Gwinei i Nowej Zelandii. Prawdopodobnie jest najczęściej w Europie występującym gatunkiem rodzaju Athelia. W Polsce W. Wojewoda w 2003 r. przytacza dwa jej stanowiska: w Górach Świętokrzyskich (2002 r.) i w Puszczy Niepołomickiej (1999) z uwagą, że rozprzestrzenienie tego gatunku i stopień jego zagrożenia nie są znane.

Nadrzewny grzyb saprotroficzny. Występuje na martwym drewnie drzew liściastych. Powoduje białą zgniliznę drewna.

Gatunki podobne

Błonkę zwodniczą można rozpoznać po małych elipsoidalnych zarodnikach, które są mniejsze niż u gatunków z kompleksu błonki nalistnej Athelia epiphylla, a częściowo po tym, że według W. Jülicha w jej strzępkach całkowicie brak sprzążek. Jednak zarówno Hjortstam, jak i Eriksson znaleźli pojedyncze sprzążki w kilku okazach. Z tego względu oddzielenie tych gatunków wymaga dalszych badań. Występowanie jednej sprzążki nie wystarczy do zidentyfikowania gatunku jako A. epiphylla zamiast A. decipiens.

Przypisy