Herb hrabiów Razumowskich | |
| Data i miejsce urodzenia |
17 (28 marca) 1709 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Ojciec |
Grigorij Jakowlewicz Rozum |
| Matka |
Natalia Demyanowna Demeszkowa |
| Żona | |
| Dzieci |
Augusta Timofiejewna [?] |
| Rodzeństwo | |
| Odznaczenia | |
Aleksiej Grigorjewicz Razumowski ros. Алексе́й Григо́рьевич Разумо́вский (ur. 17 (28 marca) 1709 w wiosce Lemiesze koło Czernihowa, zm. 6 (17 lipca) 1771 w Petersburgu)– feldmarszałek rosyjski, faworyt cesarzowej Elżbiety Piotrownej, członek rosyjskiej akademii nauk.
Życiorys
Z pochodzenia Kozak zaporoski, syn Grigorija Jakowlewicza Razuma (zm. 1730) i Natalii Demyanownej Demeszkowej. Wyróżniał się urodą i talentem wokalnym.
Śpiewał w cerkwi, następnie dołączył do grona dworskich chórzystów. Tam w 1731 r. poznał kuzynkę cesarzowej Anny Iwanownej, Elżbietę Piotrowną. Wkrótce ich znajomość przerodziła się w romans.
10 lat później Elżbieta została cesarzową Rosji. Aleksiej został mianowany hrabią, kawalerem Orderu św. Andrzeja oraz szambelanem. Podczas oficjalnych uroczystości zajmował miejsce obok cesarzowej, nazywany był Nocnym imperatorem Rosji. Mimo że przyjaciele i rodzina zachęcali go do utrwalenia swoich wpływów, ten jednak nie nadużywał swojej pozycji i nie miał ambicji politycznych; jedynie wspomagał kanclerza Aleksieja Bestużewa-Riumina i ingerował w sprawy Synodu.
24 września 1742 r. Elżbieta przebywała w domostwie Razumowskich, we wsi Pierowo. Wtedy najprawdopodobniej Aleksiej poślubił cesarzową, jednak nie zostało to nigdy oficjalnie ogłoszone. Z tego związku urodziła się córka Augusta Timofiejewna (zwana również księżniczką Tarakanową - pod tym imieniem występowała pretendentka do tronu Rosji w 1774 r.), która zmarła w 1810 r.
W 1744 od cesarza Karola VII otrzymał tytuł hrabiego Rzeszy, w 1756 został feldmarszałkiem. Został też odznaczony Orderem Orła Białego. Za wskazówką Aleksego jego młodszy brat, 18-letni Kiriłł Razumowski został wybrany prezydentem Rosyjskiej Akademii Nauk i urząd ten pełnił przez ponad pięćdziesiąt lat w latach 1746–1798.
Cesarzowa Elżbieta zmarła 5 stycznia 1762 r. Władzę objął jej siostrzeniec, Piotr III, jednak po pół roku został strącony z tronu przez swoją żonę Katarzynę. Nowa władczyni poleciła kanclerzowi Michaiłowi Woroncowowi sprawdzenie, czy Aleksiej Razumowski faktycznie był mężem cesarzowej, jednak ten podczas jego wizyty spalił dokumenty w kominku.
Współfundator soboru Narodzenia Matki Bożej w Kozielcu.
Przypisy
- ↑ Razumowski Aleksiej G., [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-10-22].
- ↑ RSB ↓, s. 437.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Andrzej Andrusiewicz, Romanowowie. Imperium i familia, 2014, s. 256-258, 265, ISBN 978, ISBN 83-08-05394-2.
- 1 2 Michael Farguhar, Sekrety carów. Intrygi, skandale i zbrodnie Romanowów, 2014, s. 63, 90, ISBN 978-83-271-5573-3.
- ↑ Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 176.
- ↑ Разумовский ↓, s. według tłumaczonej treści.
- ↑ Собор Рiздва Богородицi.
Bibliografia
- RSB: Razumowskij, Aleksy Grigoriewicz. [dostęp 2016-08-02]. (ros.).
- Разумовский: Разумовский Алексей Григорьевич. Сухарева О.В. Кто был кто в России от Петра I до Павла I, Москва, 2005. [dostęp 2016-11-12]. (ros.).